نقد و برسی ساختار سیستم نظارتی بین المللی:

بنیاد استاندارد های بین المللی گزارشگری مالی

این بنیاد،نهاد ناظر برای هیئت استانداردهای بین المللی حسابداری بوده و مسئولیت موضوعات حاکمیت و کسب اطمینان از تامین بودجه مناسب هر نهاد عضو را برعهده دارد.

اهداف اصلی این بنیاد عبارتند از:

• تدوین مجموعه ای از استانداردهای گزارشگری مالی با کیفیت بالا،قابل درک،قابل اجرا و پذیرفته شده جهانی
• ترویج استفاده و کاربرد دقیق آن استاندارد ها
• توجه به نیاز های گزارشگگری مالی در اقتصادهای نوظهور و واحدهای تجاری وکوچک و متوسط
• ایجاد همگرایی استاندارد های ملی و بین المللی گزارشگری مالی

هیئت استانداردهای بین الملی حسابداری

این هیئت،تدوین کننده مستقل استاندارد در بنیاد استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی است.

اعضای این هیئت،مسئولیت توسعه و انتشار استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی و تفاسیر ارائه شده توسط کمیته تفاسیر را برعهده دارد.

هیئت مذکور،به محض ایجاد،کلیه استاندارد های بین المللی حسابداری موجود را پذیرفت.

مهم ترین تنظیم کنندگان استاندارد ملی در این هیئت حضور دارند و نظرات آنان مورد توجه قرار می گیرد تا بتوان به اجماع نظر دست یافت.

تمامی تدوین کنندگان استانداردهای ملی می تواند اوراق بحث و پیش نویس های انتشار یافته توسط هیئت را جهت اظهار نظر در کشور های مربوطه خود انتشار دهند تا نظرات کلیه تهیه کنندگان و استفاده کنندگان از صورت های مالی قابل ارائه باشد.

هر تنظیم کننده ارشد استاندارد های ملی،پروژه های تنظیم استاندارد بین المللی خاصی را مدیریت می کند.

کمیته تفاسیر استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی

کمیته تفاسیر استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی،بررسی مسائل متداول حسابداری《در چارچوب استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی》را برعهده دارد و رهنمودهای معتبری در مورد این موضوعات ارائه می دهد.

جلسات آنها برای عموم آزاد است و همانند هیئت استانداردها،این کمیته نیز با تنظیم کنندگان کار می کنند.

شورای مشورتی استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی

این شورا،نهاد مشورتی رسمی برای هیئت و بنیاد استانداردهای بین المللی گزارشگری مالی است .

و از طیف وسیعی از اعضایی تشکیل شده است که از فعالیت هیئت استانداردها تاثیر می گیرند.

اهداف آنها عبارتند از:

• مشاوره به هیئت در مورد تصمیمات مربوط به دستور کار و اولویت ها در کارشان
• اطلاع رسانی به هیئت استانداردهای در مورد نظرات شورا در رابطه با پروژه های اصلی تدوین استانداردها
• ارائه توصیه های دیگر به هیئت استاندارد ها و هیئت امنا

تدوین استاندارد بین المللی گزارشگری مالی

روند ایجاد یک استاندارد بین المللی گزارشگری مالی به ترتیب زیر است:

• هیئت استانداردها،پس از مشخص نمودن موضوع،کمیته مشورتی را جهت مشاوره در مورد مسائل مربوطه تعیین می نماید.
• هیئت مذکور،پیش نویسی از استاندارد مورد نظر برای اظهار نظر عموم منتشر می کند.
• این هیئت،پس از بررسی نظرات دریافتی در مورد پیش نویس،متن نهایی استاندارد را متشر می نماید.
• در هر مرحله ممکن است این هیئت،مقاله بحث و گفتگو را جهت تشویق به اطهار نظر انتشار دهد.
• انتشار یک استاندارد بین المللی گزارشگری مالی،نسخه پیش نویس یا تفسیر کمیته تفاسیر استانداردهای بین المللی مستلزم کسب رای موافق ۸ نفر از ۱۵عضو هیئت استاندارهای بین المللی حسابداری است.

نقش نهادهای ناظر منطقه‌ای و همکاری‌های جهانی

در کنار بنیاد استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی و هیئت IASB، نهادهای ناظر منطقه‌ای نیز نقش مهمی در اجرای استانداردهای IFRS ایفا می‌کنند. این نهادها معمولاً وظیفه هماهنگی، بومی‌سازی و نظارت بر اجرای دقیق استانداردها را در سطح ملی یا منطقه‌ای بر عهده دارند.

ویژگی‌ها و نقش نهادهای ناظر منطقه‌ای:

• تطبیق با شرایط محلی: هر کشور یا منطقه با توجه به ساختار اقتصادی و حقوقی خود ممکن است تفسیرهایی خاص از IFRS ارائه دهد یا در برخی موارد، اجرای تدریجی آن را در دستور کار قرار دهد.

• آموزش و ظرفیت‌سازی: نهادهای ناظر منطقه‌ای وظیفه دارند آموزش‌های لازم را برای حسابداران، حسابرسان، تحلیل‌گران و استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی فراهم کنند.

• بازخورد به IFRS Foundation: این نهادها معمولاً پل ارتباطی بین استفاده‌کنندگان محلی و بنیاد IFRS هستند و بازخوردهای کاربردی و تجربی را برای بهبود استانداردها ارسال می‌کنند.

• تسهیل همگرایی: از طریق کارگروه‌های فنی مشترک با IFRS Foundation و IASB، در جهت همگرایی و کاهش تفاوت‌های استانداردهای محلی و بین‌المللی تلاش می‌شود.

نمونه‌هایی از نهادهای ناظر منطقه‌ای:

• EFRAG (گروه مشورتی گزارشگری مالی اروپا) در اتحادیه اروپا

• AOSSG (گروه استانداردگذاران آسیا و اقیانوسیه)

• GLASS (گروه آمریکای لاتین برای تدوین استاندارد)

• IFASS (انجمن جهانی نهادهای تدوین‌کننده استاندارد)

جمع‌بندی ساختار سیستم نظارتی بین المللی

ساختار نظارتی بین‌المللی گزارشگری مالی، متشکل از نهادهایی چون بنیاد IFRS، هیئت IASB، کمیته تفاسیر و شوراهای مشورتی، نمونه‌ای از یک مدل منسجم و مشارکتی در سطح جهانی است. این نظام با هدف تدوین استانداردهایی با کیفیت بالا، قابل درک، قابل اجرا و پذیرفته‌شده جهانی شکل گرفته است و همزمان به نیازهای خاص اقتصادهای نوظهور و واحدهای کوچک و متوسط نیز توجه دارد.

از سوی دیگر، نقش نهادهای ناظر منطقه‌ای در پیاده‌سازی استانداردها، آموزش و انتقال بازخورد به نهادهای مرکزی، به توازن میان جهانی‌سازی و بومی‌سازی کمک شایانی کرده است. تعامل بین این سطوح مختلف نظارت، باعث پویایی فرآیند تدوین استاندارد و افزایش مشروعیت و پذیرش آن‌ها در سطح بین‌المللی شده است.

در مجموع، این ساختار نظارتی، با ایجاد تعادل میان استقلال فنی، شفافیت فرآیند و همکاری جهانی، نقش بسزایی در بهبود کیفیت گزارشگری مالی و ارتقای اعتماد سرمایه‌گذاران در بازارهای جهانی ایفا می‌کند.